Πέμπτη, 12 Ιουνίου 2008

Το μονοπώλιο θα σπάσει?

Τα τελευταία χρόνια, αλλάζουν όλα όσον αφορά το μονοπώλιο που ανθεί εξαιτίας διαφόρων συμφερόντων στο χώρο της παιδείας στην Ελλάδα.
Ένα σημαντικό κεφάλαιο στο χώρο της παιδείας, που εμπλέκεται στα γρανάζια των οικονομικών και άλλων συμφερόντων, είναι η διαδικασία επιλογής σχολικών βιβλίων. Μία διαδικασία που σε υγειή εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να είναι αδιάβλητη.
Ο προβληματισμός μου προέκυψε διαβάζοντας το σχολικό βιβλίο της άλγεβρας Α' λυκείου.
Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων!

"Ταξίδεψα" στο -όχι μακρινό- μέλλον, και είδα καθηγητές να "δελεάζονται" για την επιλογή του "καλύτερου" βιβλίου άλγεβρας Α' λυκείου. Οι περισσότεροι από αυτούς, επέλεγαν εκείνο που θεωρούσαν καλύτερο από άποψη ασκήσεων, παραδειγμάτων και εφαρμογών, ρίχνοντας και μια ματιά στη θεωρία. Κάποιοι, επέλεγαν το βιβλίο που είχε το πιο ενδιαφέρον εξώφυλλο, πιο βολικό σχήμα, καλύτερη βιβλιοδεσία και ποιότητα χαρτιού. Ένας συνάδελφος από το διπλανό λύκειο, "υποχρεώθηκε" να επιλέξει ένα βιβλίο, επειδή ο Λυκειάρχης του ήταν μέλος της συγγραφικής ομάδας...

Είδα επίσης τρεις συναδέλφους να τσακώνονται. Είχαν από δυο τμήματα ο καθένας, και ήθελαν να διδάξουν... τρία διαφορετικά βιβλία! Τελικά μέτρησε η άποψη του αρχαιότερου και πιο έμπειρου καθηγητή.

Είδα μαθητές να κάνουν κατάληψη στο σχολείο τους, γιατί στο διπλανό σχολείο είχαν "καλύτερα" βιβλία!
Ξεφύλλισα λοιπόν αρκετά από τα βιβλία μαθηματικών, και διαπίστωσα ότι τα περισσότερα από αυτά ήταν πιο καλογραμμένα από τα παλιά βιβλία του οργανισμού. Ο ανταγωνισμός ήταν αρκετά μεγάλος, όπως και οι απαιτήσεις των εκδοτικών οίκων.
Η λύση που προσπάθησε να δώσει το υπουργείο, δημιούργησε μερικά προβλήματα. Την επιλογή για τα βιβλία, θα την έκανε τελικά η διεύθυνση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Έτσι, κάθε περιοχή θα είχε τα "δικά της" βιβλία. Κάποιοι καθηγητές διαφωνούσαν με την άποψη της αρμόδιας επιτροπής της διεύθυνσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κάποιοι άλλοι -κακόβουλοι ίσως- διέδιδαν φήμες, πως μερικές επιτροπές χρηματίζονται ώστε να επιλέγουν τα βιβλία ενός συγκεκριμένου οίκου.
Τέλος, είδα μαθήματα, οι συγγραφείς των οποίων διαφωνούν σοβαρά σε πτυχές της ιστορίας του τόπου μας, σε σημείο που να προκαλούν αντιδράσεις γύρω από εθνικά θέματα. Αν και στα μαθηματικά δεν υπήρχαν τέτοια προβλήματα, καθώς η μόνη ίσως "διαφωνία" των μαθηματικών σε αυτό το επίπεδο είναι το αν το 0 ανήκει ή όχι στους φυσικούς αριθμούς, στην ιστορία τα πράγματα ήταν λίγο πιο δύσκολα. Τα τρία "επικρατέστερα" σχολικά βιβλία, είχαν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις για τη μικρασιατική καταστροφή. Όλες αληθοφανείς, και βασισμένες φυσικά σε διαφορετικές πηγές. Ποιο απ' όλα τα βιβλία ιστορίας ήταν πιο κοντά στην αλήθεια?


Ευχής έργον θα ήταν να μπορούσαν οι καθηγητές να κάνουν την επιλογή των σχολικών βιβλίων, των βιβλίων δηλαδή εκείνων που θα δώσουν γνώση και μόρφωση σε χιλιάδες μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου, ανάμεσα σε μία πλειάδα βιβλίων. Ίσως όμως να είναι νωρίς για τέτοιες σκέψεις! Ή μήπως όχι?